Gure buruaren kontra, gure munduaren alde

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Bertso-sukarra jasan eta BECeko errima eta oinen olatu gaineko aparra —gutxi bada ere— jaisten ari den honetan, trikitia ardatz hartuta gogoeta batzuk egin nahi ditut.

Bost hitz

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Begiak atalo eginda dago umea, halabehar goibeleko erregina, aurrean duen munstroaren neurriekin. Handia da, ikaragarria, naturaz gaindikoa gortera ekarri dioten gizona, baina susmoa harturik dabil, ez baitio erantzuten hitz egiten dionean. Galdetu egin behar izan du azkenean: «Atzeratua da?». Lagun dakarren sasiletratuak emango dio erantzuna: «Ez, euskalduna da».

Munstroak

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Azken boladan adin txikikoek, oso txikikoek, burututako zenbait delitu eskandalagarrik astindu gaituzte. Bilbon jazo dira horietako batzuk. Zornotzar bat hil zuten lehenik, beste gazte bati begia galarazi ondoren, adineko senar-emazteak hil gero.

Eraitsi eta eraiki

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Eraitsi eta eraiki

Ez dira gauza bera deseraiki eta eraitsi, baina batzuetan deseraikitzeko modu bakarra eraistea izaten da, jaistera behartzea, lurrera botatzea, eta lurrera ekartzea, zeruetara igo beharrean. Horixe egin dute artista askok eskulturarekin, eta horretan ari da aspaldian June Crespo Oyaga (Iruñea, 1982ko urtarrilaren 21ean). Lurra da bere estetikaren oinarria.

Ba ni batuene banauk ni

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

«Ni euskera batuen ez naun ni», entzun diot, Azkoitiko Maxixatzen aldizkariak sareratutako bideo batean, Azkoitiko Kontrako Eztarrixe irratiko Hankak lurrin irratsaioko kide bati, Miguel Angel Rodriguez Miel azkoitiar gazteari. Eta sinetsi eta ulertu diot, benetan, neuk ere bizi izan dudalako, eta bizi dudalako oraindik ere neurri batean, sentimendu hori. Nik, bestalde, tarteka baino ez bada ere, interes handiz eta oso gustura entzun izan dut Hankak lurrin irratsaioa, zinez gomendagarria iruditzen zait, eta oso ondo irizten diot saio horretan hitz egiten duten bezala hitz egiteari, herriko euskaran. Seguru asko horixe da, izan ere, saioaren arrakastaren gakoetako bat. Bejondeiela!

Aintziren txistea

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Umorez ekarri zuen pasartea, Gernikako Estatutuaren tolesekin Moncloan nola ibili ziren oroituta, Rafael Arias Salgadok, bere garaian Suarezen, Calvo Soteloren eta Aznarren ministro izan zenak. Hor ari dira eztabaida gorrian, lorik egin gabe hiru egunez eta hiru gauez, bestaldeko negoziatzaileetako batek EAEko laku eta aintziren gaineko eskumenak eskatu dituenean. Alberto Oliartek egin omen zuen jauzi: «Han ez duzue horrelakorik eta!». Jeltzalearen erantzuna, antologikoa da: «Ez, baina sortzen bazaizkigu ere».

Kakademia

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

gizartea aldatzen den heinean, hizkuntzak ere mudatu egiten dira. Trataerak -berori, zu, hi...-, hitzak, esamoldeak, etengabeko bilakaeran doaz. Ezarian-ezarian, erabilerak normaltzen ditu hasieran belarrien kolpatzaile gertatzen diren esan-moduak. Ulermena eragozterainokoak izan daitezke aldaketak baina, testuinguruan jarrita, menderik mende baliagarri izaten segitzen dute mintzairek. Shakespeare, Cervantes edo Lazarraga maila itxurosoa duen edozein ingeles, gaztelera edo euskal hiztunek goza ditzake gaur egun ere.

Euskalduna

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Hura zen gizona, hura! Zazpi oin eta erdi bai luze, makal zuhaitzaren irudira zuzen, pagorik lodiena baizen zabal, arte gogorra bezala trinko, gorosti hezearen antzera zimel. Sendoak zeuden oraindik haren beso zaintsuak, txit azkarrak bere oinak, zindoak bere bular-hauspoak.

Inor ez da

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Espetxetik mintzatu da David Pla, EPPK erakundearen zuzendaritzako kidea, aurrez ETAko buruzagi izana. Zaila da, beraz, mundu horretan ezer erabakitzeko ahalik ez duela pentsatzea, hori sinetsi nahi nuke baina. La Croix egunkari frantziarrari emandako elkarrizketan, kezka eta etsipena eragiteko moduko adierazpenak egin ditu. “Ez dugu iraganean egindakoaren damurik.” Hil zituztenak hil beharrekoak ziren, hortaz.

Fedea aitortzen

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Hamabost urte dira homosexualitatea sendatzen zuen apaizarekin topo egin nuela. Uf! Ezin ahaztu garai haietan Elizarekiko sentitu nuen urruntasuna. Txikitan gurasoek katekesira bidali, eta han zenbait galderari erantzunik ezin bilatu, dena bekatu. Ezin ulertu Elizaren hainbat jarrera.

Txilar artean pasieran

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Sortzezko bekatua zuen, gutako serafinak, kerubinak eta goi-aingeruak ez bezala, Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi-k. Donostiako alkate jaunak gogorarazi digu asteon Euskadi Irratian, Antigua auzoan inauguratu berri den horma irudiaren kari: Txillardegi ETAren sortzaileetako bat izatea «arazoa» da gaur egun.

Zakurraren soldadutza

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

beste garai batera eraman nau Macron presidentearen iragarpenak. Hauteskunde kanpainan agindu zuen, eta hitza betetzeko da, baina hotzikara eragiten du. Frantziar estatuan berriz ezarriko dute nahitaezko soldadutza. Hilabeteko iraupena izango du. Ez du, beraz, garai batekoaren antzik izango iraupenean. Gainerako alderdietan ere ez, menturaz. Halere, gazte askoren bizitza eta kontzientzia astinduko du.

Fidantzapean aske

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

4.000 mila euroko fidantza ordaindu eta gero aske daude, libre dira nahi duten hori egiteko. Herrian ekintza kultural bat antolatu nahi zuten, euskal musika talde baten kontzertua ordaindu eta ekarri dute herriko plazara. Azkoitiko eta inguruko herrietako gazte eta ez hain gazteen eskura jarri dute ekimen kultural aipagarri eta nabarmen bat. Euskaratik eta euskaraz sortutako talde baten sormen lanaren eta herriaren artean zubi lana egin dute. Asko kostata bada ere, azkenean, fidantza ordainduta lortu dute Azkoitiko tabernariek Su Ta Garren kontzertua antolatu ahal izatea.

Motxilak

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

batzuen ustez dena da kasualitate, besteen iritziz ezer ez. Atzo izan zen Bilbon presoen eskubideen aldeko manifestaldia. “Prest gaude. Euskal presoak Euskal Herrira” lelopean, milaka herritar irten ziren kalera berriz ere. Euritan, aterkipean egin behar izan zuten ibilaldia. Espainiako Estatuaren espetxe-politikan ez da aterrunerik. Egun berean jakin genuen Frantziak aste gutxi barru ekingo diola presoak gerturatzeari.

Hybris sindromea

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Artistak dira agintariak jende xehea sutzen. Oraingoan Jon Darpon izan da, Jaurlaritzako Osasun kontseilaria azken bost urtean: «Ilara handiagoak daude Athletic-Alaves derbirako sarrerak hartzeko Osakidetzako puntu askotan baino».