Aldebikotasuna

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Barne ministroa zen Angel Acebes orduan, eta nola ez sinetsi norberaren gainetik hain irmo mintzo denari euskararen eta euskaldunen on beharrez erabaki zuela Espainiako gobernuak Euskaldunon Egunkaria giltzatzea.

Gaizkijokoa

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Svetlana Aleksievitxek kontatzen du «Gerrak ez du emakume aurpegirik» lazkorrean. Harrapatu dute sobietarrek ofizial alemaniar bat, eta jo eta ma gizona jakin duenean egunean hamar soldadu hil izan dizkion frankotiratzailea gizonezkoa ez dela: «Orain arte ez zait tokatu emakumeen aurka borrokatzea. Hain zarete politak denak... Gure propagandak, ordea, esaten digu Armada Gorrian borrokatzen direnak ez direla emakumeak, hermafroditak baizik...». Ofiziala Moskura bidean jarrita, Maria Ivanovna Morozova soldadu ohiari itzultzen dio hitza Aleksievitxek: «Azken finean, ez zuen ezertxo ere ulertu».

Erregeordetza

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Dena ikaragarriagoa zirudien garai hartan, helduen munduan sartzen ari ginelako ere bai, gogoan dut Azkoitian Erretserba Orokorreko Konpainiako poliziak ikusi genituen aurreneko aldia.

O'Farrelen errepublika

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Elisabeth O'Farrell ez zegoen etorkizun urrunari begira zapi zuriarekin atera zenean tropa ingelesen aurrera. Padraigh Pearse zeraman aldamenean erizainak, eta Dublinen euria egiten zuenetik, auskalo zenbatgarren iraultza zen porrot egiten zuena.

Istorio bat ispiluan barrena

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Autoan goaz, tarteka ispilutik begira. Atzean, hamaika gertaera, bidea urratu arau gero eta urrunago, mirailan gero eta barrenago doazenak. Eta hala, inoiz hau osoro hartu izan zutenak, puntutxo bat dira orain. Laster desegin egingo dira, hutsarekin berdinduko.

Nicaragüita

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Erraza da eguna akordura ekartzeko. Beti dator militar afrikanisten altxamenduaren hurrengo egunean sandinistena. Nikaraguakoa, 38 urte bete dira aurten, mundutik jausitako ametsa izan zen gure belaunaldiko askorentzat, ilusioaren mamitzea, gaztetasun aldarri bat Che bizirik elastikoetan baino ezagutu ez genuenontzat. Esperanzari leiho bat, eta egiaren aitortzeko, gure euskaltasunetik ere itzulpenik behar ez zuena.

Oroitarria

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Bada Irlanda mendebaldean, Dumha Locha haranean, bide bat gai dena bertan dabilena kloroformatu eta bahitzeko. Inguruan, labainka doaz lanbro-lainoak mendi mazeletan behera.

Kakazotz

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Hitzek mundua azaltzeko balio badute, kakazotza balio dute hiztegiek. 1989an ludiak jiraka segitzen zuen, eta bira bakoitzak behartuta edo, gauza asko gertatu zen munduan. Halarik ere, Berlingo Harresia erori zen urtea izango da beti guretzat hura.

Han goitik

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Isiltasun alimalekoa goi mendietatik, jakizu zenbatgarrena. Astebete da Alberto Zerainek eta Mariano Galvanek zeramaten telefonoak ez duela seinalerik ematen. 

Jainkoa Portugalen

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Antzina, belarrek, txoriek eta patariek hitz egiten ahaztu baino lehenago, Jainko Ahalguztidunari egozten zitzaion ezbeharren errua. «Gure Jainkoak halaxe nahi izan du», esaten zen ahapez. Zerbait gaizki egin izanaren ordaina zen gizakioi oinazea eta negarra besterik ez zekarkigun zigor zerutiar hura. Denborarekin, eta maiz erraza ez zenez Jainko onbera jotzea gaizto handitzat, lexikoa aldatu genuen. Halabeharra!, ikasi genuen esaten. Eta graziosoago hura, «patua izan da!».

Etxe-barne bizia

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Legebiltzar-kronika idatzien artean gutxi Lizardik 1932ko maiatzean Madrildik bidali zuen hura bezalakorik. Etxe-barne bizia deitu zion hari ere, hilabete lehenago bere etxe barneaz (seme-alabak matraka betean) idatzi zuen haren haritik, «Baña, au ez duk gure etxea; orrako txontxongillo oek ez dituk nere aur gaxoak».

Indioak Gasteizen

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Antigoaleko maien eraikin-hondarrak oihanaren bihotzean. Zuhaitz gainetan tximino ulukariak, ehunka matxango Chiapas Guatemala Yukatan guztiko aurriak zaintzen turisten jakinmin gaitzetik. Eta hor datoz samaldan (turistak, ez tximuak), gazte-gazteak ere ez, makila muturrean Puerto Ricoko banderatxoa daraman gizon bat dutela itulari. Igo dute mailadia, jarri dira horma landuari begira eta orduan hasi zaie gida prestua argia ekartzen ezjakintasunaren putzura: «Inork ez daki zer jartzen duen hemen.

Pailazo ero bat

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Hil egingo gara. Beroak erreta, urpean itota, ekaitzak triskatuak hilko gara. Esan dute AEBak irten egingo direla Parisko Klima Akordiotik eta denok jarri gara ados, badakigu noren erruz egingo duen mundualdiak, eta hala atera dugu berriz ere gizona hizpidera.

Kamera

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Kamera lepagainean daraman pertsona da hiztuna. Eta hala doazkio egunak eta urteak, bizitza bera, heldu puntu batera, kameraren hankak lurrean ahalik eta ondoen ezarri eta objektiboak hartzen duena hitzetara ekartzen. Nolako posizioa, halakoa izango du mintzoa.

Kamera

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Kamera lepagainean daraman pertsona da hiztuna. Eta hala doazkio egunak eta urteak, bizitza bera, heldu puntu batera, kameraren hankak lurrean ahalik eta ondoen ezarri eta objektiboak hartzen duena hitzetara ekartzen. Nolako posizioa, halakoa izango du mintzoa.

Bultzi leihotik

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Jakizu zer parajetan galdu ziren Lizardiren begiak Bultzi-leiotik idazteko hazkurri bila zebilela. Igaro ahala eguna zabaltzen duen trenean noala, alez ale datozkit hitzak, eta honezkero bestela ezin, Antton Valverdek dihardu nire gogoaren pianoan kantuan. Jakizu non zituen begiak gizonak, arto musker, mendi, baserri zarrak, Tolosa eta Donostia arteko nonbaitenen agi danean, oro laiño mee batek estalia, urrez oro eguzkiak yantzia, nork daki non, garrantzirik ere ba al du bada.

Realpolitik

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Definitu politika, diogu. Eta hasi gara, hasi garenez, malizia izpirik gabe definizio txatalak ontzen. Eta diogu: eguneroko arazoen kudeaketa, hori batez ere; baina utopia iristeko bidea ahazteke.

Lanak aske egingo zaituzte

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Solidoa da airea Auschwitzen; isiltasuna bera burrunda mingarria da, eta itogarria eremu hotza. Irakurketez, filmez eta itzalez bete beharra dago hustasuna zerbaitek zentzua izan dezan. Nahita dago horrela utzia: izuaren museoa da Auschwitz I, eztarritik heltzen dizun atzaparra da Birkenau. Ez da han, Gernikan legez, bizitzarik piztu errautsetatik. Hain da itogarria dena, non bisitariak ez duen argazkirik lasai aterako.

Harian-harian

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Apirila, behar ez zuen hila. Eta arian, laurogeigarren bider jausten dira bonbak Gernika gainean, errituei eusten gaixorik den herri honetan, laurogeitarrenez bonbak hilen eta gezurren gainean, lehenago Otxandion, Irunen, Igorren edota Durangon bezala.

Pausoa nola luzatu

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Oinez bizi garelako gabiltza korrika. Lanean lehertu arte diharduenak ezagutzen du ongien nolako oldez hartzen diren atsedena eta jaia.