Harrika euskal paradisuari

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Protesta egin zuen munduaren bestaldeak 1957ko azaroan sovietarrek txakur bat bidali zutenean espaziora. Munduaren bestalde guztiek zekiten Laika ez zela bizirik itzuliko. Horra Infernuko Txikito gorriaren azken bekatua: nola bidal liteke txakur bat heriotzara jakinki bertan hilko dela?

Zimurrak

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Berkeleyko jatetxe batean kontatu zigun Keiko Hiramotok istorioa, badira urte batzuk. Gerra garaian, ume zela, tropak etxera heldu, familia batu eta nola atera zituzten Kaliforniatik Arizonako kontzentrazio esparru batera. Ondasun guztiak kendu zizkieten, ez zituzten inoiz gehiago berreskuratu. Roosevelt bezain estatubatuarrak ziren, baina izen-abizenek salatzen. 120.000 lagunetik gora izan ziren guztira. Maiz datorkit akordura lagunarte hura. Ez nuen bestela seguruenik egundo izango historia txatal haren berri.

Hesteak bota beharrean

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Jendartea bezain bertikala da umorea. Tira, zorroztea komeni den paola atera zait. Umore hegemonikoa zehaztu behar nuke; umore erraza dela bertikala, segurua duena algara kolektiboa eta tripa-lehertze ustez identitarioa.

Memoria

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Memoria, zentellalakoa, Migel Gallastegi eibartar pilotariarena. Mende beteko bizialdirako urtebete baino falta ez duela, ikaragarria da erakusten duen gogamena. Tip eta tap aletzen ditu atzokoak balira harako-harako gertaerak.

Rosalia

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Urtero jasotzen dut otsailaren 24an Galiziatik. Argazkian ez zaio emakumeari opa didaten zoriontasunaren izpirik nabaritzen: «Feliz día de Rosalía». Eta horra non ageri zaidan, beti bezain goibel arrosa baten ondoan,

Txikiak diren artean

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Aspaldian entzun gabeko txiste batek hartu dit gogoa asteon: bazen behin goiko mendietatik beheko larreetara jaitsita zebilen artzain bat. Ardi jendea begiratzen zegoen batean, loak hartu zuen. Itzarri zenerako trenbideraino joanak ziren, hain adur txarraz non trena pasatu zen une hartan berean. Zer gertatu zen, zeuen buruan ikusi duzue.

Bestea

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Ez da izango gaur egun Donald Trump baino pailazo homologatuagorik. Sartzen zaren tokian sartzen zarela, eta telebistan ez bada berripaperen batean han ageri bada bera, beti dago baten bat presidentearen ilajea edota larruazal brontzeatua aterako duena solasera. Emazteari egin atzen zatarkeria ahomentatuko da bestela. 

Epopeia

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Memoriaren kudeaketan katramilatzen ez garen artean, orainaz baino hagitzez erosoagoa da iraganaz mintzatzea. Iragana geldirik dago, denborak finkatu du, diskurtso hegemonikoak eta hizkera klixetuak laguntzen digute ika-miketan ez katigatzen. Marteko ur fosildua da oraina ez den hura, ez ahur bietan bildu ezin dugun mendi-negarra.

Afrika!

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Afrika!» egin diote oihu vaporettotik Veneziako Ubide Nagusian Pateh Sabally-ri, ur hotzetan itotzen ari bada ere gorra ez delakoan: «Afrika!», «itzul hadi heure herrira!». Jaurti diote tuntuixa, ez turistek, marinelek baizik, baina eusten ez uztai salbatzaileari gizonak. «Ergela da! Ito egin nahi du!». Handik labur ur hondotik atera dutenean eman dira jakitera datuak: Gambiakoa zen sortzez Sabally. Duela bi urte heldua zen Europara eta Milanen bizi zen. Poliziak bere burua bota duen susmoa du.

Jira eta bira

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Jira eta bira, jendea ehotzeko errotarri erraldoia da kartzela. Poetak esan zuen ederrago: izuen gordeluku eta belar hitsena, malkoen katedrala gizaseme hutsena, eremu bezperage biharamun motzena. Errautsen gaztelu, hobi, saguzar ehuleen urkabeen hegi gure eihera hori.

Baserritar

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Joan dira Sanandresak, Santomasak, Olentzerorekin kantuan atera beharreko egunak eta inongo monarka ez diren Hiru Erregeak, zuriak belzteko betun eta guzti. Bizitzak eguneroko martxara bihurtu gaitu eta arropa apainak datorren urtera arte ondo tolestuta gorde ez dituena berantetsirik dabil. 

GU

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Normalean galdu egiten naiz urteetan gehiegi urrundu orduko. Esan nahi dut: gauza naizela uste dut, neure kontraesan eta guzti, egun zer naizen eta nola heldu naizen hona azaltzeko. Funtsean ondorio geologikoa naiz, zain bolkanikoa duena seguru asko, alubioiek zikindu eta sedimentazioak aberastu duena.

Denboraren lana

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Denboraren lana, hala datorkit errepidean aurrera noala biribilgunera heldu eta egurrezko oina lurrean teink, begietara datozkidanean andrakoak, panpinak, gizonkilak. Obreroen mahoiz jantzitako irudiak dira guztiak, lastoz-edo beteak, kasko eta guzti. Gurutziltzatuak sarritan, urkamendi trakets batetik zintzilik inoiz, karteltxoekin ageri dira beti: «Ez itxi». Eta panpinaren inguruan hamaika gurutze txiki pankartaren babesle.

Euskaldun izatea

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Euskaldun izatea eri bizitzeko era bat da. Euskaldun izatea gauzak beltz ikustea da, eta zuri egun berean. Zaputzak jota etxeratzea, konparazio batera, Lekeition gaztelera asko entzun duzulako eta pozarren, berriz, Tafallan dendari euskaldun batek artatu zaituelako. Usteen eta exajerazioen jolasean, psikosi bezatuan bizitzen ikastea da euskaldun izatea. Bada baina horrela bizi ez denik ere.

Kontu sinpleak

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Hildako bat bost izarreko hotel batean. Ez da 27koen klubean sartuko, eta hala ere, rock star askok baino hobeki egin izan zien burla plaza betean txistuka ardura politikoa eskatzen ziotenei. Espainiako parlamentuko diputatu izan gabe, minutuko isilunea haren alde bertan, solemnitate handiz eta hedabideen goragailuez, eta ez protestatu, utzi hilak bakean.

Zikina kenduta

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Zabarkeria gaitza litzateke Donostia2016ko zuzendaritza Trentoko kardinal hostozaleekin parekatzea. Ez da sexua arazoa. Horrexegatik ez litzateke zuzena frankismopeko zentsore soldatapekoak ekartzea harira. Haiek gordean aritzen ziren, hauek ez. Eta hala ere uste dut Donostiako erakusteketarekin gertatu denak absurdoago egiten duela zentsuraren auzia.

Lupa

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Lupa eta eguzki printza bat. Horra zer behar dugun mindurarainoko beroa sentitzeko azalean; orri bat, etxea, mundua bera garretan jartzeko. Leonard Cohen hil da. Eta aspaldiko partez musika jarri dugu lanera aurretik. Lupa pausatu dugu kafearen gainean, kanpoan beruna genuela zain. Bisetan, The Partisan

Buru baten ibilerak

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Idazlea da, baina lehoi-burua nahi. Horren atzetik dabiltza, ehizatuko dute halako batean eta orduan zabalduko da ostera ere gure miserien antologia, geure buruaren erretratua osatzen segi dezagun. 

Jungla

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Jungla deitzen dute oihana ez delako, are gutxiago basoa. Basoan Txanogorritxoren amona bizi zen lehen, baina ehiztariek otsoa hil zutenetik zidorrez josi dute jendearen asteburuetako ibiliek. Basoan onddoak daude, GRa nondik doan erakusten duen markatutako arbolak eta egur ustiaketan dabiltzan kamioientzako pistak.

Tronuen jokoa

Erabiltzailearen aurpegia   Iritzia

Eta konturatu orduko itzaliko dira aktoreak, joango dira argiak, abiatuko dira kableak eta atrezzorako trepetak, bilduko dira kamioiak etorritako bidetik. Laster da negua albistegietan nazkatu arte erakutsi dizkiguten parajeetara ere.